Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, nhiều du khách tìm về Mai Châu không chỉ để chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ của núi rừng mà còn để đắm mình vào không gian thanh tịnh của những bản làng nép mình dưới chân núi, nơi thời gian dường như trôi chậm lại. Nổi bật giữa các điểm đến, bản Pom Coọng là một hình mẫu du lịch cộng đồng, tự hào bảo tồn gần như nguyên vẹn những giá trị văn hóa độc đáo và đời sống truyền thống của đồng bào dân tộc Thái.
Tọa lạc tại trung tâm xã Mai Châu, tỉnh Phú Thọ, cái tên “Pom Coọng” theo tiếng Thái có nghĩa là “bản làng của những quả đồi nằm trên chiếc trống lớn,” gợi hình ảnh những cánh đồng bao la trải dài giữa lòng núi đồi điệp trùng. Với khoảng hơn 70 hộ dân và trên 300 nhân khẩu, Pom Coọng là nơi cư trú của cộng đồng người Thái đã sinh sống và gắn bó qua nhiều thế hệ, tạo nên một bức tranh văn hóa đa sắc.
Sức hút đầu tiên của Pom Coọng đến từ khung cảnh đặc trưng của vùng núi phía Bắc. Những ngôi nhà sàn cổ kính ẩn hiện giữa thảm lúa xanh rì, xen kẽ hàng cau thẳng tắp và những lối đi nhỏ, tạo nên một không gian yên bình hiếm thấy. Xa hơn, dãy núi non trùng điệp ôm trọn thung lũng Mai Châu, vẽ nên một bức tranh sơn thủy hữu tình, khiến lòng người say đắm. Những ngôi nhà sàn ở bản Pom Coọng thường được làm bằng tre hoặc bương và cách mặt đất khoảng 2m bằng những cột gỗ chắc chắn, xây thành từng cụm và theo lối kiểu kiến trúc truyền thống.
Không chỉ có thiên nhiên tươi đẹp, Pom Coọng còn quyến rũ du khách bằng đời sống văn hóa cộng đồng đậm đà bản sắc, được bảo tồn một cách sống động. Tại đây, nghề dệt thổ cẩm truyền thống vẫn được nhiều gia đình gìn giữ. Dưới mỗi nếp nhà sàn, khung cửi vẫn vang lên nhịp nhàng, nơi những đôi bàn tay khéo léo của phụ nữ Thái tạo ra những chiếc khăn, túi, váy áo và đồ thủ công tinh xảo, vừa phục vụ đời sống hàng ngày, vừa là món quà ý nghĩa cho du khách.
Trải nghiệm homestay nhà sàn là một trong những điểm nhấn khó quên khi đến Pom Coọng. Khác biệt với những khu nghỉ dưỡng tiện nghi, các homestay tại đây mang đến không gian sinh hoạt gần gũi, chân thực với cuộc sống bản địa. Du khách sẽ được ngủ trên nhà sàn truyền thống, thưởng thức ẩm thực dân dã và hòa mình vào các buổi giao lưu văn nghệ đầy tình nghĩa cùng người dân địa phương. Khi đêm xuống, bản Pom Coọng trở nên sống động với những chương trình giao lưu văn nghệ ấm cúng, nơi du khách có thể cùng hòa mình vào điệu múa xòe, múa sạp uyển chuyển và lắng nghe tiếng nhạc cụ dân tộc du dương. Trải nghiệm “ăn cùng, ở cùng, sinh hoạt cùng” với người dân bản địa đã trở thành nét đặc trưng khiến nhiều du khách quốc tế mê đắm.
Hành trình khám phá Pom Coọng sẽ không trọn vẹn nếu thiếu đi hương vị ẩm thực đặc sắc. Cơm lam dẻo thơm, thịt nướng đậm đà, cá suối tươi ngon, xôi nếp ngũ sắc và rượu cần nồng ấm là những món ăn mang đậm hồn núi rừng, được các gia đình chuẩn bị chu đáo. Hơn cả món ăn, chính không khí quây quần bên bếp lửa nhà sàn, giữa màn đêm yên tĩnh của núi rừng mới là điều níu giữ thực khách. Những con ngõ nhỏ bình yên của bản Pom Coọng mang đến cảm giác thư thái lạ thường.
Pom Coọng khoác lên mình vẻ đẹp riêng biệt theo từng mùa. Cuối tháng Năm, đầu tháng Sáu, những cánh đồng lúa trong thung lũng Mai Châu bắt đầu chuyển mình sang sắc vàng óng ả, báo hiệu mùa gặt. Đặc biệt, từ tháng Chín đến tháng Mười, tiết trời se lạnh cùng thảm lúa chín rực rỡ tạo nên một bức tranh hoàn mỹ, là nguồn cảm hứng bất tận cho các nhiếp ảnh gia.
Dù du lịch cộng đồng ngày càng phát triển, biến Pom Coọng thành điểm đến yêu thích của du khách trong và ngoài nước, bản làng vẫn giữ được nét thanh bình vốn có, tránh xa sự ồn ào, xô bồ của đô thị. Để Pom Coọng mãi là viên ngọc quý, nhiều chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển du lịch đi đôi với bảo tồn văn hóa bản địa, tránh nguy cơ thương mại hóa quá mức. Bởi lẽ, sức hấp dẫn thực sự của bản làng này không chỉ ở cảnh sắc thiên nhiên mà còn ở lối sống, kiến trúc độc đáo và đời sống cộng đồng của người Thái đã được truyền giữ qua bao thế hệ.
