Tại thủ đô Islamabad của Pakistan, hy vọng về một lối thoát cho cuộc khủng hoảng Mỹ-Iran đã tan biến sau 21 giờ đàm phán căng thẳng. Cuộc gặp lịch sử này, lần đối thoại trực tiếp đầu tiên sau hơn một thập kỷ và là cuộc thảo luận cấp cao nhất kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979, đã kết thúc trong bế tắc. Kết quả này có ý nghĩa quyết định đối với thỏa thuận ngừng bắn hai tuần và việc mở lại eo biển Hormuz, trong bối cảnh cuộc xung đột đã đẩy giá dầu toàn cầu tăng vọt và cướp đi sinh mạng hàng nghìn người.
Theo CNN, sự thất bại này là một đòn giáng mạnh vào mọi kỳ vọng mong manh. Dù các bên đã trao đổi và xem xét nhiều tài liệu, sự khác biệt căn bản về quan điểm, yêu cầu, phong cách và thái độ giữa Mỹ và Iran là quá lớn để có thể thu hẹp.
Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance, người tham gia cuộc họp, đã thể hiện mong muốn tìm kiếm một giải pháp nhanh chóng sau lệnh ngừng bắn. Ngược lại, phía Iran lại ưa thích cách tiếp cận chậm rãi, đàm phán trong thời gian dài. Ông Vance nhấn mạnh rằng Mỹ đã đưa ra đề nghị “tốt nhất và cuối cùng”, đặt quả bóng quyết định vào sân Iran. Nếu muốn kéo dài thời gian đàm phán, Iran sẽ phải có những thay đổi đáng kể trong lập trường.
Trong suốt quá trình, ông Vance tiết lộ đã thảo luận với Tổng thống Mỹ Donald Trump ít nhất sáu lần. Một trong những vướng mắc lớn nhất xoay quanh chương trình hạt nhân của Iran. Ông Vance khẳng định: “Chúng tôi cần thấy một cam kết rõ ràng rằng Iran sẽ không theo đuổi vũ khí hạt nhân, và không theo đuổi các công cụ cho phép họ nhanh chóng sở hữu vũ khí hạt nhân. Đó là mục tiêu cốt lõi của tổng thống Mỹ, và chúng tôi đã cố gắng đạt được trong lần này.”
Đáp lại, Bộ Ngoại giao Iran đã giảm nhẹ tầm quan trọng của sự đổ vỡ này, cho rằng không ai mong đợi một thỏa thuận sẽ đạt được chỉ trong một phiên họp. Trong khi đó, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đổ lỗi cho “những yêu cầu quá đáng” từ phía Mỹ đã cản trở tiến trình.
Hiện tại, cả Washington và Tehran đều chưa công bố bước đi tiếp theo sau lệnh ngừng bắn 14 ngày. Pakistan, với vai trò trung gian, đã kêu gọi hai bên duy trì thỏa thuận và cam kết nỗ lực tạo điều kiện cho một cuộc đối thoại mới.
Những lời đe dọa trước đây của Tổng thống Donald Trump về việc tiêu diệt “cả một nền văn minh” và phá hủy các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran vẫn còn vang vọng. Liệu Nhà Trắng có hiện thực hóa những lời đe dọa đó không? Iran sẽ phản ứng thế nào khi Mỹ rút lui? Và quan trọng nhất, nền kinh tế toàn cầu sẽ còn phải chịu đựng tình trạng bế tắc này trong bao lâu nữa? Đó là ba câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ sau cuộc đàm phán thất bại.
