Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp đón Chủ tịch Hội đồng Ủy ban Kinh tế Á-Âu (EAEU), ông Bakytzhan Sagintayev, tại Trụ sở Chính phủ vào chiều 2/3. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh EAEU, một liên minh gồm 5 nước Nga, Belarus, Kazakhstan, Armenia và Kyrgyzstan, đang tìm kiếm những hướng đi mới trong quan hệ quốc tế.
Thủ tướng Chính phủ đánh giá cao vai trò của EAEU và nỗ lực của ông Sagintayev trong việc thúc đẩy các cam kết của Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EAEU. Chuyến thăm này được xem là cơ hội vàng để hai bên cùng thảo luận, đề xuất các giải pháp đột phá, nhằm tăng cường toàn diện quan hệ Việt Nam-EAEU, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế-thương mại. Việt Nam coi các quốc gia thành viên EAEU là những người bạn truyền thống đáng tin cậy.
Sau 10 năm ký kết, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EAEU đã gặt hái nhiều thành quả ấn tượng, trở thành một khuôn khổ pháp lý vững chắc, tạo môi trường thương mại thuận lợi. Kim ngạch xuất nhập khẩu song phương đã tăng trưởng mạnh mẽ, đạt trung bình gần 30% mỗi năm trong giai đoạn 2017-2018. Mức đỉnh trên 6,3 tỷ USD được ghi nhận vào năm 2021 và dự kiến đạt gần 6 tỷ USD vào năm 2025, gần bằng mức trước đại dịch COVID-19 và tăng 5% so với năm 2024.
Để tiếp tục phát huy đà tăng trưởng, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh sự cần thiết phải đẩy mạnh quan hệ Việt Nam-EAEU thông qua các hiệp định và dự án hợp tác cụ thể. Ông kêu gọi khai thác tối ưu Hiệp định Thương mại tự do hiện có, mở rộng hơn nữa cánh cửa thị trường, thúc đẩy đầu tư và phát huy tối đa các thế mạnh bổ sung của nhau. Tinh thần “đoàn kết để có sức mạnh, hợp tác để có nguồn lực, trao đổi để củng cố lòng tin và lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ” sẽ là kim chỉ nam cho sự phát triển trong tương lai.
Những đề xuất cụ thể của Thủ tướng bao gồm:
* Triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc kỹ thuật.
* Các nước thành viên EAEU xem xét xóa bỏ biện pháp phòng vệ ngưỡng và nâng hạn ngạch đối với các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như nông sản, thủy hải sản, điện tử.
* Nghiên cứu phát triển chuỗi cung ứng, vận tải biển, đường sắt, logistics để tăng cường trao đổi hàng hóa giữa Việt Nam với khu vực Trung Á và từng nước thành viên EAEU, đặc biệt là kết nối đường sắt khổ tiêu chuẩn với Trung Quốc và qua đó với khu vực Trung Á.
* Đánh giá tổng thể và toàn diện kết quả thực thi Hiệp định thời gian qua để nghiên cứu khả năng điều chỉnh, sửa đổi Hiệp định cho phù hợp với tình hình mới, đảm bảo thực chất và mang lại lợi ích cân bằng cho các bên.
* Duy trì và tăng cường trao đổi đoàn cấp cao; thúc đẩy hợp tác du lịch, giao lưu nhân dân, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khoáng sản và đào tạo nhân lực.
Về hợp tác với Kazakhstan, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định mối quan hệ giữa Việt Nam và Kazakhstan đang phát triển rất mạnh mẽ, được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược nhân chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm vào tháng 5/2025. Ông đề nghị hai bên tiếp tục cụ thể hóa và triển khai tích cực các kết quả chuyến thăm cấp cao, đẩy mạnh hợp tác song phương, đặc biệt trong kinh tế, thương mại, đầu tư, và trao đổi kinh nghiệm phát triển trung tâm tài chính quốc tế. Việt Nam cũng sẽ mở Cơ quan đại diện thương mại tại Trung Á đặt tại Kazakhstan và đề nghị nghiên cứu mở đường bay giữa Việt Nam và Thủ đô Astana.
Đáp lại, Chủ tịch Hội đồng EAEU Bakytzhan Sagintayev đã gửi lời chúc mừng năm mới và chúc mừng Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thành công tốt đẹp. Ông bày tỏ sự ấn tượng sâu sắc trước những thành tựu của Việt Nam trong tăng trưởng kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời tin tưởng rằng quan hệ Việt Nam-EAEU sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Ông khẳng định tất cả các thành viên EAEU đều mong muốn tăng cường hợp tác với Việt Nam và tin rằng quan hệ Việt Nam-Kazakhstan có triển vọng phát triển rất tốt đẹp.
Ông Sagintayev cũng thông báo về kết quả làm việc với Bộ trưởng Công Thương Việt Nam và đề nghị phát huy hơn nữa cơ chế Ủy ban Hỗn hợp thực thi Hiệp định Việt Nam-EAEU. Hoàn toàn nhất trí với Thủ tướng Phạm Minh Chính, ông Bakytzhan Sagintayev cam kết tích cực thúc đẩy tăng cường hợp tác giữa Việt Nam-EAEU và Việt Nam-Kazakhstan, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc, bao gồm cả việc thúc đẩy thiết lập đường bay giữa Việt Nam với tất cả các nước thành viên EAEU.
Với sự tin cậy chính trị cao và tiềm năng hợp tác to lớn, Việt Nam và khối EAEU nhất trí tổ chức kỷ niệm 10 năm ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EAEU vào năm 2026 và tiếp tục đẩy mạnh hợp tác chuyển đổi số, hướng tới một tương lai thịnh vượng chung.
