Ba năm trước, một sự kiện đau lòng đã xảy ra tại quận Từ Hối, Thượng Hải, khi cụ Cát đột ngột ra đi. Điều đáng nói là cụ để lại một gia sản kếch xù: một căn nhà cùng khoản tiền gửi ngân hàng lên đến 1,3 triệu NDT (tương đương hơn 4,8 tỷ đồng). Tuy nhiên, bi kịch hơn, cụ Cát không hề có người thừa kế hợp pháp và cũng không để lại bất kỳ di chúc nào.
Hồ sơ vụ án cho thấy, vợ, con gái, cha mẹ, ông bà nội ngoại và thậm chí cả anh chị em ruột của cụ Cát đều đã khuất từ lâu. Tình cảnh này đẩy toàn bộ tài sản của cụ Cát vào tình trạng “vô chủ” theo quy định của luật thừa kế Trung Quốc. Sự việc nhanh chóng trở thành một bài toán pháp lý phức tạp, thu hút sự chú ý rộng rãi từ dư luận địa phương.
Dựa trên Bộ luật Dân sự Trung Quốc, trong trường hợp người để lại di sản không có người thừa kế hợp pháp, không có di chúc, và không có thỏa thuận tặng di sản kèm theo sự chăm sóc, Cục Dân chính tại nơi cư trú của người quá cố sẽ được tòa án chỉ định làm đơn vị quản lý tài sản. Tuy nhiên, không lâu sau cái chết của cụ Cát, người em họ đã quyết định khởi kiện Cục Dân chính, với mong muốn được chia toàn bộ khối tài sản.
Tại Tòa nhân dân quận Từ Hối, Thượng Hải, thẩm phán đã lắng nghe lời trình bày từ người em họ và vợ ông. Họ cho biết thường xuyên ghé thăm cụ Cát khoảng mỗi tuần một lần. Cụ Cát có bệnh động kinh, thường xuyên lên cơn và mất đi sự tỉnh táo sau đó. Trong những lúc cụ bệnh nặng, vợ chồng người em họ đã tận tình chăm sóc, đưa cụ đi khám, chuẩn bị thuốc thang đầy đủ. Tất cả những việc làm này đều được ủy ban khu dân cư xác nhận bằng giấy tờ.
Sau khi xem xét kỹ lưỡng thời gian, tần suất và mức độ chăm sóc mà người em họ dành cho cụ Cát, tòa án địa phương đã đưa ra phán quyết. Theo đó, người em họ sẽ nhận được toàn bộ tiền gửi ngân hàng và bảo hiểm, tổng cộng 1,3 triệu NDT. Tuy nhiên, căn nhà của cụ Cát, với giá trị cao hơn nhiều, đã được tòa án giao quyền quản lý cho Cục Dân chính quận Từ Hối.
Bất ngờ hơn, sau phán quyết đầu tiên, một khoản tiền gửi khác của cụ Cát trị giá 3 triệu NDT (hơn 11 tỷ đồng) đã được tìm thấy. Người em họ tiếp tục khởi kiện, đòi được chia khoản tiền này. Tuy nhiên, lần này, tòa án đã bác bỏ yêu cầu. Thẩm phán Tòa nhân dân quận Từ Hối khẳng định: “Khoản 1,3 triệu NDT mà họ đã nhận được hoàn toàn tương xứng với công sức, thời gian và tần suất chăm sóc cụ Cát. Vì vậy, tòa không chấp nhận yêu cầu tiếp tục thừa kế thêm 3 triệu NDT.”
Vị thẩm phán cũng giải thích rằng, khi người quá cố không có người thừa kế hợp pháp, những người thân gián tiếp đã thực hiện nghĩa vụ chăm sóc có thể được hưởng một phần di sản. Việc phân chia sẽ căn cứ vào các yếu tố quan trọng như thời gian chăm sóc, mức độ tận tình, cách thức chăm sóc, và mối quan hệ tình cảm gắn bó với người đã khuất. Những người chăm sóc lâu dài và đóng góp nhiều hơn sẽ được hưởng phần lớn hơn.
Hiện tại, khoản tiền 3 triệu NDT đang được Cục Dân chính quận Từ Hối quản lý theo đúng quy định pháp luật Trung Quốc.
Vụ việc của cụ Cát tại Thượng Hải không chỉ là một trường hợp pháp lý hy hữu mà còn là minh chứng sống động cho cách luật pháp Trung Quốc giải quyết tranh chấp di sản khi không có thừa kế hợp pháp hay di chúc. Phán quyết này không chỉ đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người đã chăm sóc mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lập di chúc hoặc các thỏa thuận tặng di sản kèm chăm sóc để tránh những rắc rối pháp lý sau này.
(Theo Chinanews)
