Ngày 29/4 vừa qua, TP HCM đã chính thức khởi công tuyến metro Bến Thành – Thủ Thiêm, đánh dấu đây là tuyến đường sắt đô thị thứ tư được triển khai tại thành phố, sau thành công của tuyến Bến Thành – Suối Tiên và sự phát triển của hai tuyến Bến Thành – Tham Lương, Bến Thành – Cần Giờ. Dự án được đầu tư theo hình thức PPP (Đối tác công tư), hợp đồng BT (Xây dựng – Chuyển giao), do Công ty cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh (thuộc Tập đoàn Thaco) làm chủ đầu tư, với tổng vốn đầu tư lên đến gần 36.744 tỷ đồng, chưa bao gồm lãi vay.
Hành trình của tuyến metro khởi điểm từ ga Bến Thành, tiếp tục đi ngầm dọc theo đường Hàm Nghi, sau đó thực hiện một cú ‘lặn sâu’ đầy ấn tượng qua sông Sài Gòn để tiến vào khu đô thị Thủ Thiêm. Từ đây, tuyến sẽ men theo trục Mai Chí Thọ để đến ga cuối tại Thủ Thiêm. Ngoài ga Bến Thành, tuyến này còn bao gồm 6 ga ngầm khác, đó là Hàm Nghi, Tố Hữu, Cung Thiếu nhi, Bệnh viện Quốc tế, Bình Khánh và Thủ Thiêm.
Theo báo cáo nghiên cứu khả thi, ga Hàm Nghi, nằm gần giao lộ Hàm Nghi – Tôn Đức Thắng, được thiết kế là ga sâu nhất trong toàn tuyến với 4 tầng ngầm. Hố đào cho nhà ga này đạt gần 33 mét, sâu hơn ga Bến Thành khoảng một mét, và sử dụng hệ thống tường vây dày 1,5 mét để đảm bảo an toàn kết cấu trong điều kiện địa chất phức tạp. Từ ga Hàm Nghi, tuyến sẽ tiếp tục đào ngầm xuyên qua đáy sông Sài Gòn ở độ sâu ‘choáng váng’ khoảng 41 mét tính từ mặt nước. Con số này lớn hơn đáng kể so với độ sâu 20-26 mét của hầm Thủ Thiêm, một công trình biểu tượng đã hoàn thành cách đây 15 năm và chỉ nằm cách đó gần 400 mét. Sau khi vượt sông, tuyến metro sẽ kết nối với ga Tố Hữu, được quy hoạch là điểm trung chuyển quan trọng trong tương lai với tuyến metro số 7.
Các đoạn tiếp theo sẽ chạy dọc đường Mai Chí Thọ, đi qua các ga Cung Thiếu nhi, Bệnh viện Quốc tế, Bình Khánh trước khi đến ga cuối Thủ Thiêm. Đặc biệt, ga Thủ Thiêm được quy hoạch để trở thành đầu mối giao thông chiến lược, kết nối với tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và tuyến Thủ Thiêm – sân bay Long Thành.
Dự án này tự hào áp dụng công nghệ đào hầm TBM (Tunnel Boring Machine) tiên tiến với hai ống hầm đơn, cho phép vận hành tự động hoàn toàn (GoA4). Ông Trần Bá Dương, Chủ tịch Thaco, nhấn mạnh đây sẽ là tuyến metro có độ sâu lớn nhất TP HCM, đồng thời định hướng tích hợp phát triển đô thị và tăng cường tỷ lệ nội địa hóa trong quá trình thi công và sản xuất thiết bị.
Khi hoàn thành vào năm 2030, trục Tham Lương – Bến Thành – Thủ Thiêm sẽ trở thành ‘xương sống’ vận tải khối lượng lớn, xuyên suốt, kết nối khu tây bắc, trung tâm và phía đông TP HCM, đồng thời tạo liên thông quan trọng với sân bay Long Thành và mạng lưới đường sắt quốc gia, hứa hẹn thay đổi diện mạo giao thông thành phố.
