Theo Ancient Origins, một cổ vật vô giá từ thế kỷ thứ I trước Công nguyên, được đúc bởi người Carthage, đã có một hành trình đầy bất ngờ trước khi yên vị tại Bảo tàng và phòng trưng bày Leeds ở Anh. Đó là câu chuyện về một đồng xu cổ được truyền lại qua hai thế hệ và từng trải qua một cuộc ‘giao dịch’ hết sức đời thường.
Mọi chuyện bắt đầu từ ông James Edwards, cựu trưởng phòng thu ngân của Công ty Vận tải TP Leeds vào giữa thế kỷ trước. Nhiệm vụ của ông là kiểm đếm tiền vé thu được từ các tài xế xe buýt và xe điện. Trong quá trình này, ông thường giữ lại những đồng xu nước ngoài hoặc tiền giả mà ông tìm thấy, rồi tặng cho cháu trai nhỏ, Peter Edwards.
Trong số những kỷ vật được trao tặng, có một đồng xu nhỏ cũ kỹ mà ông James Edwards có lẽ đã lầm tưởng là tiền giả. Đồng tiền này đã được một hành khách vô tình sử dụng để trả tiền vé xe buýt vào những năm 1950. Peter Edwards, nay đã 77 tuổi, chia sẻ: ‘Cả hai chúng tôi đều không phải là người sưu tập tiền xu, nhưng chúng tôi bị cuốn hút bởi nguồn gốc và hình ảnh trên chúng. Đối với tôi, đó là báu vật’.
Sau 70 năm cất giữ, ông Peter Edwards quyết định tìm hiểu thêm về đồng xu này. Và rồi, sự thật lịch sử dần hé lộ: đây là một cổ vật quý giá từ nền văn minh Phoenicia cổ đại. Sau khi nhận ra giá trị to lớn của nó, ông Peter đã quyết định hiến tặng cho Bảo tàng và phòng trưng bày Leeds.
Các chuyên gia tại bảo tàng đã xác định rằng đồng xu được đúc tại thành phố cổ Gadir (nay là Cádiz, Tây Ban Nha) vào thế kỷ thứ I trước Công nguyên. Gadir là một trong những khu định cư lâu đời và quan trọng nhất của người Phoenicia, nổi tiếng với hoạt động thương mại hàng hải sầm uất khắp Địa Trung Hải.
Mặt trước của đồng xu khắc họa đầu thần Melqart của người Phoenicia, đội chiếc mũ bằng da sư tử đặc trưng của người hùng Heracles trong thần thoại Hy Lạp. Sự kết hợp văn hóa này là một thông lệ phổ biến, giúp tăng tính chấp nhận của tiền tệ đối với các đối tác thương mại đa dạng. Mặt sau của đồng xu nổi bật với hình ảnh hai con cá ngừ vây xanh, biểu tượng rõ nét cho ngành công nghiệp đánh bắt cá – xương sống kinh tế của Gadir thời bấy giờ.
Với niên đại hơn 2.000 năm và giá trị lịch sử độc đáo, đồng xu này thực sự là một báu vật vô giá, mang trong mình những câu chuyện về một nền văn minh cổ đại và một hành trình lưu lạc đầy thú vị.
