Chính phủ Việt Nam vừa có thông báo quan trọng về việc điều chỉnh lương cơ sở. Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, dự kiến từ ngày 1/7/2026, lương cơ sở sẽ tăng khoảng 8%, nâng từ 2,34 triệu đồng hiện tại lên khoảng 2,527 triệu đồng mỗi tháng, tức tăng thêm 187.200 đồng. Mức lương này không chỉ là nền tảng cho tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang hưởng ngân sách nhà nước, mà còn là căn cứ then chốt để xác định nhiều chế độ, chính sách an sinh xã hội khác. Hãy cùng tìm hiểu những khoản tiền nào sẽ ‘thay da đổi thịt’ khi lương cơ sở có sự điều chỉnh này.
Đón đầu sự thay đổi, các khoản hưởng theo lương cơ sở sẽ tăng lên đáng kể. Cụ thể, tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang sẽ tăng tương ứng theo hệ số lương hiện hành. Nhiều khoản phụ cấp trong khu vực công như phụ cấp chức vụ, khu vực, thâm niên và một số chế độ chính sách liên quan cũng sẽ được điều chỉnh tăng. Đặc biệt, lương hưu, trợ cấp người có công, trợ cấp bảo trợ xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội cũng sẽ được nâng lên, với mức tăng cụ thể sẽ do Chính phủ quy định chi tiết.
Bảo hiểm xã hội cũng chịu tác động trực tiếp. Trợ cấp thai sản một lần dành cho lao động nữ sinh con hoặc người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi, vốn bằng hai lần lương cơ sở, sẽ tăng từ 4,68 triệu đồng lên khoảng 5,054 triệu đồng cho mỗi con. Trợ cấp mai táng, được xác định bằng 10 lần lương cơ sở, sẽ tăng từ 23,4 triệu đồng lên khoảng 25,27 triệu đồng. Đối với trợ cấp tuất hằng tháng, thân nhân người lao động qua đời sẽ nhận được 50% lương cơ sở, tương đương hơn 1,26 triệu đồng mỗi tháng. Trong trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng, họ sẽ được hưởng 70% lương cơ sở, khoảng 1,77 triệu đồng mỗi tháng.
Không chỉ các khoản hưởng, mức đóng bảo hiểm xã hội cũng sẽ tăng tương ứng. Lương cơ sở là căn cứ để xác định mức tiền lương làm cơ sở đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, với giới hạn thấp nhất bằng một lần lương cơ sở và cao nhất bằng 20 lần mức này. Khi lương cơ sở đạt 2,527 triệu đồng, mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp nhất sẽ là 2,527 triệu đồng mỗi tháng và cao nhất là 50,54 triệu đồng. Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khu vực nhà nước và lực lượng vũ trang hiện đang đóng 8% tiền lương vào quỹ hưu trí, tử tuất và 1,5% bảo hiểm y tế mỗi tháng, dựa trên tiền lương và phụ cấp. Các đối tượng khác như chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước và người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng cũng sẽ áp dụng mức đóng bảo hiểm xã hội tương tự, trong khoảng từ 1 đến 20 lần lương cơ sở. (Hình ảnh: Nhân viên xử lý các thủ tục hành chính cho người dân tại TP HCM, tháng 5/2025. Ảnh: Quỳnh Trần)
Ngoài ra, bảo hiểm y tế hộ gia đình và đoàn phí công đoàn cũng sẽ có điều chỉnh nhẹ. Tiền đóng bảo hiểm y tế hiện nay là 4,5% mức lương cơ sở, lương hưu hoặc trợ cấp thất nghiệp tùy từng nhóm đối tượng. Đối với bảo hiểm y tế hộ gia đình, người thứ nhất sẽ đóng khoảng 113.715 đồng mỗi tháng (tương đương 1.364.580 đồng mỗi năm). Các thành viên thứ hai, thứ ba, thứ tư sẽ lần lượt đóng bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất. Từ người thứ năm trở đi, mức đóng là 40% của người thứ nhất, khoảng 45.486 đồng mỗi tháng (tương đương 545.832 đồng mỗi năm). Đoàn phí công đoàn hàng tháng hiện bằng 0,5% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội hoặc 0,5% lương thực lĩnh, với mức đóng tối đa không vượt quá 10% lương cơ sở. Khi lương cơ sở tăng lên 2,527 triệu đồng, mức đóng đoàn phí công đoàn tối đa sẽ tăng từ 234.000 đồng lên 252.700 đồng mỗi tháng. Những thay đổi này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và chi tiêu của hàng triệu người dân, góp phần định hình lại bức tranh tài chính cá nhân và gia đình trong tương lai.
