Hàng trăm nông dân từ khắp Đồng bằng sông Cửu Long đã hội tụ tại Ngày hội nông dân trồng lúa 2026 do Viện Lúa ĐBSCL tổ chức vào ngày 6/3. Sự kiện là dịp quan trọng để đánh giá, chọn lựa những giống lúa và phẩm cấp gạo xuất sắc nhất, định hình tương lai ngành lúa gạo khu vực.
Tại đây, Viện Lúa ĐBSCL đã trình làng 22 giống lúa đầy hứa hẹn. Trong số đó, 11 giống đã được công nhận và lưu hành rộng rãi, cùng 11 giống khác đang trong giai đoạn khảo nghiệm đầy tiềm năng.
Ông Lê Thanh Tùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam (VIETRISA), nhấn mạnh tầm quan trọng quyết định của giống lúa. Đây là chìa khóa để triển khai thành công mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, giảm phát thải, và thúc đẩy tăng trưởng xanh. Giống lúa không chỉ ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng, khả năng chống chịu sâu bệnh mà còn trực tiếp kiến tạo thương hiệu gạo Việt trên thị trường.
Tuy nhiên, ông Tùng cũng chỉ ra những thách thức hiện hữu: nhiều hợp tác xã (HTX) vẫn đang sử dụng giống phân tán, đa dạng chủng loại và cấp độ, dẫn đến tỷ lệ giống xác nhận thấp. Lượng giống gieo sạ còn lớn (120-150 kg/ha), gây khó khăn trong việc ký kết hợp đồng bao tiêu đồng nhất. Để khắc phục, các HTX cần tập trung chọn lọc 1-2 giống lúa chủ lực cho mỗi vụ theo nhu cầu thị trường, đồng thời tăng cường sử dụng giống xác nhận và loại bỏ giống trôi nổi. Đặc biệt, việc tăng cường liên kết giữa các bên là yếu tố then chốt để xây dựng một thương hiệu gạo Việt xanh, phát thải thấp vững mạnh.
Cựu Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ông Cao Đức Phát, chia sẻ niềm tự hào to lớn về ngành lúa gạo Việt Nam trên trường quốc tế. Ông khẳng định rằng vinh quang này là thành quả của sự cống hiến không ngừng nghỉ từ hàng triệu nông dân, doanh nhân và nhà khoa học. Thế nhưng, sâu thẳm trong ông vẫn là nỗi trăn trở khôn nguôi về thu nhập và cuộc sống của những người nông dân trồng lúa, cũng như về hiệu quả và tính bền vững của ngành, đặc biệt tại vựa lúa Đồng bằng sông Cửu Long.
Ông Phát khẳng định, con đường duy nhất để vượt qua những thử thách này là ứng dụng mạnh mẽ khoa học kỹ thuật. Điều này sẽ giúp ngành trồng lúa đạt hiệu quả cao hơn, bền vững hơn, từ đó nâng cao thu nhập và cải thiện đáng kể đời sống cho người nông dân. Các giống và vật tư được giới thiệu tại ngày hội, nếu được áp dụng đúng quy trình của Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, chắc chắn sẽ mang lại những hiệu quả vượt trội.
Ngày hội nông dân trồng lúa không chỉ là nơi trình diễn mà còn là sân chơi để nông dân trực tiếp đánh giá, chọn lọc những giống lúa mới với đặc tính vượt trội. Mục tiêu là thúc đẩy sản xuất, bổ sung các giống phù hợp vào cơ cấu lúa gạo của ĐBSCL và các vùng lân cận. Kết quả, giống lúa OM29 được đánh giá cao nhất về tổng thể, trong khi giống OM19 dẫn đầu về chất lượng gạo, hứa hẹn mở ra nhiều triển vọng mới.
