Ngày 8-2 vừa qua, Nhật Bản bước vào cuộc tổng tuyển cử trước thời hạn đầy kịch tính, do nữ Thủ tướng Sanae Takaichi khởi xướng. Đây là một canh bạc chính trị quan trọng, nơi bà Takaichi tìm kiếm sự ủy nhiệm từ cử tri để thúc đẩy những chính sách kinh tế mạnh mẽ, tăng cường an ninh quốc gia cùng với đối tác mới là Đảng Đổi mới Nhật Bản (JIP). Mục tiêu của liên minh là giành đa số ghế tại Hạ viện, mở đường cho chương trình nghị sự của Đảng Dân chủ Tự do (LDP).
Tháng 10-2025, bà Takaichi đã đi vào lịch sử khi trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của đất nước mặt trời mọc. Với mức độ tín nhiệm cá nhân cao, bà kỳ vọng sẽ đưa liên minh LDP-JIP chiếm ưu thế tại Hạ viện 465 ghế. Dù vậy, thách thức không hề nhỏ tại Thượng viện, nơi liên minh vẫn là thiểu số, đòi hỏi sự hợp tác với phe đối lập để thông qua bất kỳ dự luật nào. Tham vọng lớn hơn của LDP là sửa đổi Hiến pháp, điều này đòi hỏi phải giành ít nhất 310 ghế tại Hạ viện trước khi có thể đưa ra trưng cầu dân ý toàn quốc. Nữ thủ tướng Takaichi đã thẳng thắn tuyên bố sẽ từ chức ngay lập tức nếu liên minh không đạt được mục tiêu đa số Hạ viện.
Sự kiện này cũng đánh dấu cơ hội đầu tiên cho Liên minh Cải cách Trung dung (CRA) – một đảng đối lập mới thành lập vào tháng 1-2026 từ sự hợp nhất của Đảng Dân chủ Lập hiến Nhật Bản và Đảng Công minh – thể hiện tầm ảnh hưởng của mình. CRA muốn trở thành một lựa chọn thay thế hấp dẫn cho những cử tri lo ngại về xu hướng chính trị ‘nghiêng về cánh hữu’ đang nổi lên ở Nhật Bản.
Giữa lúc các gia đình Nhật Bản đang phải đối mặt với gánh nặng chi phí sinh hoạt leo thang, vấn đề lạm phát trở thành trọng tâm tranh cử. Các đảng lớn đều đưa ra cam kết hấp dẫn: tạm dừng hoặc bãi bỏ thuế tiêu dùng đối với thực phẩm. Tuy nhiên, việc cân đối ngân sách và xác định thời điểm triển khai vẫn là những câu hỏi lớn chưa có lời giải đáp rõ ràng.
Ngoài kinh tế, căng thẳng ngoại giao với Trung Quốc và mối quan hệ với đồng minh Mỹ cũng là những chủ đề nóng. Liên minh LDP-JIP mạnh mẽ kêu gọi tăng cường năng lực quốc phòng để đối phó với môi trường an ninh phức tạp. Song, Thủ tướng Takaichi lại khéo léo tránh đi sâu vào các vấn đề nhạy cảm như nguồn tài chính cho quốc phòng hay chiến lược cải thiện quan hệ với Bắc Kinh. Thay vào đó, bà tập trung nhấn mạnh vào sự cần thiết của chi tiêu ngân sách chủ động, đầu tư vào xử lý khủng hoảng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, an ninh công nghệ và phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn.
Đáng chú ý, nữ thủ tướng còn bày tỏ mong muốn áp dụng các biện pháp cứng rắn hơn về nhập cư và người nước ngoài, bao gồm siết chặt quy định sở hữu bất động sản và hạn chế số lượng người nước ngoài sinh sống tại Nhật Bản.
Cuộc tổng tuyển cử tháng 2 này là lần đầu tiên trong 36 năm Nhật Bản tổ chức bầu cử vào thời điểm này. Thời tiết khắc nghiệt với tuyết rơi dày đặc đã gây khó khăn cho các hoạt động vận động tranh cử và có khả năng ảnh hưởng đến tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu. Phe đối lập chỉ trích bà Takaichi đã ưu tiên lợi ích chính trị cá nhân hơn tình hình kinh tế khi đẩy nhanh bầu cử, dẫn đến việc Quốc hội không kịp thông qua ngân sách tài khóa 2026 trước tháng 4. Đáp lại, bà Takaichi khẳng định đây là cơ hội để bà nhận được sự ủng hộ công khai cho những ‘thay đổi chính sách lớn’ mà bà đã theo đuổi từ khi nhậm chức, bao gồm lập trường tài khóa ‘có trách nhiệm nhưng quyết liệt’ và sự hình thành liên minh LDP-JIP.
**Hy vọng của cử tri Thái Lan trong cuộc bầu cử riêng biệt**
Cùng ngày 8-2, cử tri Thái Lan cũng tham gia một cuộc tổng tuyển cử, với hy vọng về một chính phủ mới có thể mang lại ổn định và giải quyết các vấn đề cấp bách của đất nước. Tại Bangkok, cử tri bày tỏ mong muốn chính phủ tập trung phát triển đất nước, đẩy lùi tham nhũng và lừa đảo, cùng với một nền kinh tế khởi sắc. Sinh viên mới ra trường đặc biệt quan tâm đến cơ hội việc làm và một chính phủ vững mạnh, ưu tiên giới trẻ. Cuộc đua được dự đoán sẽ diễn ra sát sao giữa ba đảng chính trị lớn, và các lãnh đạo đảng đều kêu gọi hòa giải để thành lập liên minh cầm quyền. (Cao Lực)
