Trí tuệ nhân tạo (AI) ra đời với những hứa hẹn cách mạng hóa trải nghiệm người dùng và tối ưu hóa mọi dịch vụ. Thế nhưng, đằng sau sự phát triển vũ bão của công nghệ này, một góc khuất đáng báo động đang dần lộ diện: AI đang bị biến thành công cụ lừa đảo với những thủ đoạn ngày càng tinh vi và khó lường.
Gần đây, các ông lớn trong ngành giao đồ ăn ở Anh và Mỹ đã phải đối mặt với một vấn đề nhức nhối: số lượng khách hàng sử dụng AI để ‘phù phép’ hình ảnh món ăn, tạo ra những ‘bằng chứng’ giả mạo nhằm đòi hoàn tiền, đang gia tăng một cách chóng mặt.
Câu nói châm biếm: ‘Người phục vụ ơi, trong bát súp của tôi có… trí tuệ nhân tạo!’ đang trở thành hiện thực cay đắng trong ngành dịch vụ giao đồ ăn. AI không còn chỉ là công cụ cải tiến, mà đang bị lạm dụng cho đủ loại chiêu trò gian lận – từ mạo danh người thân qua điện thoại, làm giả hồ sơ tài chính, và giờ đây là trục lợi từ chính sách hoàn tiền của các ứng dụng giao nhận.
Uber Eats, DoorDash cùng nhiều nền tảng khác đang chứng kiến sự bùng nổ các đơn khiếu nại kèm theo hình ảnh ‘đồ ăn hỏng’. Điều đáng báo động là phần lớn những bức ảnh này đều được tạo ra hoặc chỉnh sửa bởi AI, biến món ăn ngon lành thành sản phẩm trông như chưa chín, ôi thiu, hoặc mất vệ sinh, dù thực tế chúng hoàn toàn bình thường.
Thậm chí, trên mạng xã hội X, một người dùng đã công khai khoe chiến tích chỉnh sửa ảnh bánh hamburger để đòi hoàn tiền thành công, minh chứng rõ ràng cho thủ đoạn này.
Tờ Times of London tiết lộ, những bức ảnh giả mạo này vô cùng đa dạng và ngày càng tinh vi: từ miếng thịt burger trông như còn sống, bánh ngọt bị ‘ghép’ thêm ruồi nhặng, cho đến các món ăn bị làm chảy một cách phi thực tế. Sức mạnh tạo hình ảnh thuyết phục của AI đang đẩy cả người tiêu dùng và doanh nghiệp vào một mê cung gian lận khó lòng kiểm soát. Times of London cũng đã liên hệ với DoorDash và Uber Eats để tìm kiếm phản hồi về tình trạng này.
Điều đáng báo động hơn cả là những kẻ trục lợi không ngần ngại khoe khoang ‘chiến công’ của mình trên mạng xã hội. Một người dùng trên X đã thừa nhận đã dùng AI để chỉnh sửa món ăn, biến chiếc hamburger hồng hào thành ‘tái mét’ để DoorDash phải hoàn tiền.
Trên Threads, một người khác còn tỉ mỉ hướng dẫn cách dùng Photoshop biến chiếc đùi gà chín vàng thành ‘chưa chín’, thành công nhận được lời xin lỗi của bộ phận hỗ trợ và khoản hoàn tiền 26,6 USD (tương đương 700 nghìn đồng).
Người này thẳng thừng thừa nhận mục đích trục lợi: ‘Tôi đã chỉnh sửa ảnh đồ ăn để DoorDash hoàn tiền cho tôi, vì tháng tới phiếu trợ cấp thực phẩm không đến’.
Bức ảnh từ Threads/thomascoretv cho thấy cách một người dùng ‘biến hóa’ đùi gà chín thành chưa chín để đòi hoàn tiền.
Những hành vi này đã ngay lập tức vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ cộng đồng mạng. ‘Chuyện này chẳng có gì đáng cười, thật không thể chấp nhận được’, một người bức xúc. Người khác còn gay gắt hơn: ‘Tôi hy vọng những kẻ lừa đảo như anh sẽ phải vào tù. Không thể chấp nhận việc lừa đảo chỉ vì 20 USD (khoảng 560 nghìn đồng) một bữa ăn’.
Một ý kiến khác cũng thẳng thắn chỉ ra hệ lụy: ‘Việc này đang trực tiếp gây tổn hại cho chính nhà hàng mà bạn đặt món, chứ không phải chỉ là DoorDash’.
Điều đáng nói là, mặc dù hành vi này rõ ràng là phi đạo đức và bất hợp pháp, nhiều ứng dụng giao đồ ăn vẫn có vẻ lỏng lẻo trong việc hoàn tiền mà không tiến hành điều tra kỹ lưỡng. Hậu quả là gánh nặng chi phí cuối cùng lại đổ lên vai các nhà hàng nhỏ, những đơn vị vốn đã phải vật lộn với nhiều áp lực.
Một thủ đoạn tinh vi khác được chia sẻ: kẻ gian dùng AI để ‘chèn’ hình ảnh con ruồi vào món bánh ngọt nhằm yêu cầu hoàn tiền. (Ảnh: Facebook/Nini’s Kitchen)
Đáng báo động hơn, ‘kịch bản hoàn tiền bằng AI’ không chỉ xuất hiện từ phía khách hàng. Tháng trước, một nhân viên giao hàng của DoorDash đã bị tố cáo dùng ảnh do AI tạo ra để ‘chứng minh’ rằng đơn hàng đã được giao. Dù chiêu trò bị khách hàng phát hiện, vụ việc này một lần nữa khẳng định ranh giới giữa thực và ảo đang dần bị xóa nhòa một cách đáng sợ.
Trước tình hình này, các chuyên gia đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm trọng: việc phân biệt giữa hình ảnh do AI tạo ra và ảnh thật sẽ trở thành một thách thức lớn. Một nghiên cứu trên tạp chí Royal Society Open Science gần đây đã chỉ ra rằng, nếu không được huấn luyện đặc biệt, con người gần như không thể phân biệt được đâu là khuôn mặt thật và đâu là khuôn mặt do AI tổng hợp.
Khi AI tiếp tục len lỏi sâu rộng vào mọi ngóc ngách đời sống, câu hỏi không chỉ dừng lại ở khả năng của công nghệ, mà còn xoáy sâu vào trách nhiệm của xã hội trong việc kiểm soát và định hướng cách sử dụng nó, để tránh những hệ lụy khôn lường từ chính sự tiện lợi mà chúng ta đã tự tay kiến tạo.
Chia sẽ tin tức và thông tin
