Lý Tiểu Long, cái tên đã trở thành biểu tượng võ thuật, không chỉ trên màn ảnh mà còn trong thế giới võ đạo. Điều đáng ngạc nhiên là trong suốt cuộc đời lẫy lừng của mình, ông chỉ tham gia một trận đấu võ thuật thể thao chính thức duy nhất, khi còn là một thiếu niên bồng bột. Hầu hết các cuộc tỷ thí khác đều diễn ra bí mật hoặc chỉ là những màn biểu diễn ấn tượng trên phim trường.
Khi còn trẻ, Bruce Lee từng là một học sinh ngổ ngáo tại trường La Salle College ở Hong Kong, thường xuyên gây gổ. Chính tính cách này đã thôi thúc ông đến với Vịnh Xuân Quyền dưới sự chỉ dẫn của Diệp Vấn, và cũng là khởi nguồn cho trận đấu boxing định mệnh thời trung học.
Lý Tiểu Long Đưa Vịnh Xuân Lên Sàn Boxing
Ở tuổi 17, sau khi bị đuổi khỏi trường La Salle vì những cuộc ẩu đả, Lý Tiểu Long chuyển sang trường St Francis Xavier. Tại đây, ông đã không thể từ chối lời thách đấu boxing có phép với một học sinh đến từ trường King George V (KGV). Edward, giáo viên thể dục, đã tiến cử Lý Tiểu Long tham gia giải đấu boxing liên trường giữa St Francis Xavier và KGV.
Ngày 29 tháng 3 năm 1958, lịch sử đã được tạo nên khi Lý Tiểu Long và Gary Elms bước vào trận đấu tại nhà thi đấu St George’s. Đây là trận đấu thể thao chính thức duy nhất trong cuộc đời huyền thoại họ Lý. Gary Elms, cũng 17 tuổi, là một đối thủ đáng gờm, từng ba lần vô địch hạng cân của mình. Tuy nhiên, Lý Tiểu Long đã giành chiến thắng tuyệt đối sau ba hiệp, một kết quả được xác nhận qua các tài liệu báo chí cũ và lời kể từ gia đình Elms.
Trận đấu đó được mô tả là khá ‘lộn xộn’. Lý Tiểu Long phải vật lộn để thích nghi các kỹ năng Vịnh Xuân của mình với luật quyền Anh phương Tây, trong khi Elms đối mặt với một phong cách tấn công mà anh chưa từng trải nghiệm. Lý Tiểu Long đã sử dụng những cú đấm ngắn và thẳng đặc trưng của Vịnh Xuân, khiến Elms nhiều lần ngã xuống sàn. Dù vậy, cặp găng boxing đã cản trở khả năng dứt điểm của Lý Tiểu Long. Elms, dù bị đánh gục nhiều lần, vẫn kiên cường đứng dậy, không hề nao núng hay sợ sệt, khiến Lý Tiểu Long vô cùng kinh ngạc trước tốc độ và kỹ thuật của mình.
Chiến thắng này cũng là lần duy nhất trường St Francis Xavier giành chiến thắng trong 19 trận đấu hôm đó. Dù thắng cuộc, Lý Tiểu Long vẫn không hài lòng. Ông thốt lên: ‘Thật chết tiệt, tớ không thể hạ đo ván tên đó. Hắn ta toàn lùi lại phòng thủ và đòn đấm của tớ không đủ lực vì cặp găng tay mắc dịch này’.
Trận đấu này, dù chỉ là một điểm nhỏ trong sự nghiệp của ông, lại là bước ngoặt quan trọng. Sự day dứt khi không thể dứt điểm đối thủ đã thúc đẩy Lý Tiểu Long tập trung sâu hơn vào võ thuật, rèn luyện dưới sự chỉ dẫn của Diệp Vấn và Hoàng Thuần Lương. Ông thề sẽ mở rộng bộ kỹ năng của mình, bắt đầu hành trình sáng tạo ra Jeet Kune Do (Tiệt Quyền Đạo) – một triết lý võ học kết hợp các loại hình đối kháng, về sau trở thành nguồn cảm hứng lớn cho sự ra đời của võ thuật tổng hợp (MMA).
Số phận kẻ thua cuộc
Về phần Gary Elms, sau khi tốt nghiệp trung học, ông đã thượng đài vài lần nữa nhưng không theo đuổi quyền Anh chuyên nghiệp. Cuộc đời ông là một chuỗi hành trình phiêu lưu thú vị, từ công việc ngân hàng đến giám định xây dựng, chăn nuôi cừu ở Majorca, khai thác đá opal ở Australia, và khám phá thiên nhiên hoang dã. Ông đam mê thiên văn, yêu tự do, coi nhẹ tiền bạc, và sống một cuộc đời khép kín nhưng đầy thú vị. Gary Elms qua đời tại Anh vào năm 2018 ở tuổi 78, mang theo câu chuyện độc đáo về cuộc đối đầu lịch sử với Lý Tiểu Long.
Chị gái của Elms, Lorraine Barclay, chia sẻ với SCMP: ‘Gary là một con người tuyệt vời: nói năng nhỏ nhẹ, tranh luận giỏi, ham đọc và am hiểu nhiều lĩnh vực; cậu ấy trung thực và chơi rất công bằng. Gary sống khép kín, yêu thiên nhiên. Không có ai mà tôi biết lại nói xấu Gary. Thậm chí, họ còn bảo rằng ước gì có thêm thời gian bên Gary, cậu ấy là một người rất thú vị’.
Theo trang Bloodyelbow, Elms thường thượng đài vài lần sau khi tốt nghiệp trung học, chủ yếu để thỏa mãn đam mê và giữ thể lực, nhưng ông không bao giờ thực sự theo đuổi quyền Anh một cách nghiêm túc nữa.
Elms có định hướng làm việc ở ngân hàng, nhưng nhanh chóng chán đời sống văn phòng và sang Vương quốc Anh để theo nghề giám định khối lượng xây dựng. Không ngừng tìm kiếm trải nghiệm mới, ông dấn thân vào nhiều lĩnh vực khác nhau, từ chăn nuôi cừu ở Majorca đến khai thác đá opal tại vùng hẻo lánh Coober Pedy của Australia.
Thời gian sống ở Australia giúp Elms mở rộng hiểu biết về thiên nhiên và dược tính của thực vật bản địa. Ông thường một mình thám hiểm rừng bụi, thử thách bản thân trước điều kiện khắc nghiệt.
Elms còn đam mê thiên văn, yêu tự do, coi nhẹ tiền bạc và luật lệ. Nhưng cơn đột quỵ về cuối đời khép lại hành trình phiêu lưu của ông. Elms qua đời ở tại Anh vào năm 2018, mang theo câu chuyện độc nhất về trận đấu lịch sử với Lý Tiểu Long.
