Trung Quốc, cường quốc dẫn đầu ngành xe điện toàn cầu, vừa tạo nên một bước ngoặt lịch sử khi chính thức ban hành bộ quy chuẩn quốc gia mới (GB 38031-2025). Đây không chỉ là khuyến nghị, mà là yêu cầu pháp lý bắt buộc đối với tất cả các nhà sản xuất muốn chen chân vào thị trường tỷ dân này. Tâm điểm của quy định đột phá này là mục tiêu ngăn chặn hoàn toàn mọi hiện tượng cháy hoặc nổ pin xe điện do sự cố nhiệt. Nói cách khác, một khi có sự cố quá nhiệt xảy ra, pin phải giữ vững trạng thái ổn định, không được phép bốc cháy hay phát nổ.
Động thái này thể hiện nỗ lực mạnh mẽ của Bắc Kinh nhằm củng cố niềm tin người tiêu dùng và ưu tiên an toàn cộng đồng. Trước đây, các tiêu chuẩn chỉ yêu cầu pin phải ‘câu giờ’ một khoảng thời gian nhất định (thường là vài phút) để hành khách kịp thoát hiểm khi pin bắt đầu quá nhiệt. Tuy nhiên, với GB 38031-2025, yêu cầu đã nâng lên một tầm cao mới: bộ pin phải duy trì an toàn tuyệt đối, không cháy nổ trong ít nhất 120 phút kể từ thời điểm thoát nhiệt. Khoảng thời gian 2 giờ này được kỳ vọng sẽ mang lại sự an toàn tối đa cho người ngồi trong xe và tạo điều kiện thuận lợi cho lực lượng cứu hộ.
Không chỉ dừng lại ở khả năng chống cháy, các hãng xe điện còn phải nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm. Xe bắt buộc phải trang bị cảm biến cực nhạy để phát hiện kịp thời các dấu hiệu bất thường về nhiệt độ hoặc áp suất bên trong từng cell pin. Ngay khi rủi ro được phát hiện, thông báo phải lập tức hiển thị trên bảng điều khiển trung tâm. Thậm chí, thiết kế xe phải được cải tiến để đảm bảo khói hoặc khí độc hại từ sự cố pin không thể xâm nhập vào khoang lái. Điều này đòi hỏi những thay đổi toàn diện từ cấu trúc khung gầm đến hệ thống thông gió trên các mẫu xe điện thế hệ mới.
Lộ trình áp dụng quy chuẩn mới được chia thành hai giai đoạn rõ ràng, nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có đủ thời gian điều chỉnh. Các dòng xe mới ra mắt sẽ phải tuân thủ tiêu chuẩn này từ ngày 01/7/2026. Trong khi đó, các mẫu xe hiện đang lưu hành sẽ có thời hạn đến ngày 01/7/2027 để hoàn thiện các nâng cấp kỹ thuật cần thiết. Khung thời gian linh hoạt này khuyến khích các nhà sản xuất chủ động nghiên cứu và ứng dụng vật liệu chịu nhiệt tiên tiến vào thực tế.
Quy chuẩn GB 38031-2025 cũng áp đặt hàng loạt bài kiểm tra khắc nghiệt trước khi pin được cấp phép. Pin sẽ phải trải qua các thử nghiệm độ bền như sạc nhanh liên tục hàng trăm chu kỳ, va đập mạnh và ngắn mạch trong môi trường nhiệt độ cao, đảm bảo chất lượng vượt trội. Dự báo, những quy định mới này sẽ tạo ra một làn sóng ‘thanh lọc’ mạnh mẽ trên thị trường xe điện toàn cầu. Là thị trường xe điện lớn nhất thế giới, Trung Quốc sẽ buộc các ông lớn như Tesla và các tập đoàn xe hơi châu Âu phải thay đổi tiêu chuẩn kỹ thuật nếu muốn giữ chân tại đây, từ đó nâng cao tiêu chuẩn an toàn chung cho toàn ngành.
Tại Việt Nam, thị trường xe điện cũng đang chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc với sự góp mặt của nhiều thương hiệu trong và ngoài nước. Trong bối cảnh hạ tầng trạm sạc và số lượng xe điện ngày càng nhiều, việc tham khảo các quy chuẩn nghiêm ngặt từ Trung Quốc trở thành một bài học kinh nghiệm vô cùng quý giá. Hiện tại, các cơ quan chức năng Việt Nam cũng đang khẩn trương hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia, đặc biệt tập trung vào kiểm soát an toàn kỹ thuật cho trạm sạc và pin lưu trữ tại các khu dân cư, hướng tới một tương lai xe điện an toàn và bền vững.
