Theo báo Granma của Cuba, một chương trình trọng điểm đang được triển khai nhằm chống lại cuộc khủng hoảng năng lượng, với sự hỗ trợ đặc biệt từ Trung Quốc. Món quà này bao gồm 5.000 hệ thống quang điện công suất 2 kW, được lắp đặt tại các cơ sở quan trọng như y tế, giáo dục và dịch vụ công cộng, đảm bảo nguồn điện thiết yếu cho đời sống người dân.
Công ty công nghệ Copextel, đơn vị chịu trách nhiệm thực hiện, đang gấp rút lắp đặt 1.064 trong tổng số 2.671 hệ thống điện mặt trời dành cho các trung tâm thiết yếu trên khắp các đô thị. Đến nay, 141 hệ thống đã hoàn thành, trong đó thủ đô Havana dẫn đầu với 55/68 hệ thống đã đi vào hoạt động. Chương trình dự kiến hoàn tất vào tháng 3/2026, nhấn mạnh tính cấp bách của tình hình năng lượng tại Cuba. Phó Chủ tịch Copextel, ông Fidel Yedra Gutiérrez, khẳng định dự án này cực kỳ quan trọng, hứa hẹn đảm bảo mức độ cung cấp điện ổn định tại những khu vực ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng.
Lắp đặt phức tạp do thiết bị lớn
Tuy nhiên, việc triển khai không hề dễ dàng do kích thước và trọng lượng lớn của các hệ thống 2 kW, đòi hỏi phải sử dụng thiết bị nâng hạ chuyên dụng để đưa pin và thiết bị vào tòa nhà.
Song song với đó, Cuba còn thực hiện một chương trình ưu tiên khác: cung cấp các mô-đun quang điện nhỏ gọn cho 4.000 nhân viên y tế, 3.000 giáo viên phổ thông, 3.000 giảng viên đại học và 205 Anh hùng Lao động quốc gia. Mỗi hệ thống gồm một tấm pin mặt trời và trạm điện tích hợp (pin lưu trữ, bộ biến tần 800-1.200 W). Gần 98% kế hoạch (9.971 mô-đun) đã hoàn thành, chỉ còn 234 hệ thống ở các khu vực khó tiếp cận.
Đáng chú ý, chính phủ Cuba mua các thiết bị này bằng ngoại tệ nhưng bán lại cho người thụ hưởng bằng nội tệ, kèm theo các gói tín dụng ngân hàng hỗ trợ chi trả. Ông Yedra Gutiérrez nhấn mạnh tác động xã hội to lớn của chương trình, khi những người lao động then chốt được hưởng lợi trực tiếp.
Giấc mơ thành hiện thực
Tại tỉnh Cienfuegos, không chỉ có các trang trại điện mặt trời quy mô lớn, mà nhiều dự án năng lượng tái tạo nhỏ hơn cũng đang cải thiện đáng kể đời sống. Điển hình là việc sử dụng pin mặt trời để vận hành hệ thống bơm nước sinh hoạt cho các cộng đồng. Mô hình này khởi đầu ở San Marcos (Lajas) và đã lan rộng, với kế hoạch lắp đặt 63 trạm bơm dưới 10 kW tại các khu vực thiếu nước. Dự kiến, sáng kiến này sẽ tiết kiệm khoảng 780 kWh điện và mang lại lợi ích cho hơn 20.000 người.
Tại khu dân cư Quesada của thủ phủ tỉnh, 178 hộ gia đình đã chứng kiến ‘giấc mơ thành hiện thực’: được sử dụng nước sạch tám tiếng mỗi ngày nhờ trạm bơm năng lượng mặt trời. Nhờ khả năng vận hành tự động theo nắng và nguồn nước, hàng trăm hộ dân giờ đây có nguồn nước sinh hoạt ổn định hơn.