Trong cuộc chiến vũ khí tối tân mang tên Trí tuệ Nhân tạo (AI), nếu dữ liệu được ví như ‘dầu mỏ’ thì chip xử lý chính là ‘trái tim’ vĩnh cửu. Từ lâu, Nvidia đã ngự trị trên đỉnh cao với đế chế chip GPU không thể lay chuyển. Nhưng giờ đây, gã khổng lồ Google, với nguồn lực tài chính dồi dào, đang âm thầm dệt nên một kế hoạch táo bạo nhằm chiếm lĩnh thị phần chip AI tự thiết kế, sẵn sàng cho một cuộc đối đầu trực diện với ‘đội Xanh’ hùng mạnh.
Google và ‘Chiêu thức’ Vây Ngụy cứu Triệu
Theo tiết lộ từ Wall Street Journal (WSJ), Google đang ráo riết đàm phán để đầu tư khoảng 100 triệu USD vào Fluidstack – một startup điện toán đám mây đầy hứa hẹn. Thương vụ đình đám này dự kiến sẽ nâng giá trị của Fluidstack lên tới 7,5 tỷ USD.
Lý do Google dành sự quan tâm đặc biệt cho một ‘neocloud’ (nhà cung cấp đám mây thế hệ mới) như Fluidstack nằm gọn trong hai chữ: Hệ sinh thái.
Trong khi đối thủ của Fluidstack là CoreWeave vẫn kiên định làm ‘đại lý’ trung thành của Nvidia, Google lại nhìn thấy ở Fluidstack một ‘căn cứ địa’ chiến lược để đẩy mạnh việc phổ biến dòng chip Tensor Processing Units (TPU) do chính Google dày công nghiên cứu và phát triển.
Thông qua việc rót vốn vào mạng lưới đối tác trung tâm dữ liệu, Google không chỉ đơn thuần bán chip. Họ đang kiến tạo một ‘đường ống’ vững chắc, đưa TPU đến gần hơn với mọi đối tượng khách hàng – từ các startup non trẻ đến những tập đoàn lớn đang tìm kiếm giải pháp tối ưu hóa chi phí. Đây thực chất là một chiến lược ‘đổ tiền’ để kích cầu, tạo ra nhu cầu thị trường thay vì bị động chờ khách hàng gõ cửa.
Google sở hữu một lợi thế không nhỏ: họ đã mở bán quyền truy cập TPU qua Google Cloud từ tận năm 2018. Nghiên cứu từ SemiAnalysis chỉ ra rằng, hiện tại, Google không chỉ cung cấp dịch vụ đám mây mà còn trực tiếp phân phối chip TPU cho các khách hàng bên ngoài.
Không giống GPU với xuất phát điểm là xử lý đồ họa game, dòng chip Ironwood (thế hệ thứ 7 của TPU) được Google ‘đo ni đóng giày’ chuyên biệt cho các tác vụ suy luận AI (inference). Các kỹ sư đều đồng tình rằng TPU vượt trội về hiệu suất trong các phép tính AI khối lượng lớn, nơi độ chính xác đồ họa không phải là ưu tiên hàng đầu, từ đó giúp doanh nghiệp cắt giảm đáng kể chi phí vận hành.
Sức hút của TPU được minh chứng rõ ràng khi Anthropic – ‘kỳ phùng địch thủ’ của OpenAI – công bố kế hoạch mở rộng sử dụng công nghệ đám mây của Google, dự kiến vận hành đến 1 triệu chip TPU. Thậm chí, Meta Platforms (công ty mẹ của Facebook) cũng được đồn đoán đang xem xét việc chuyển sang dòng chip này nhằm giảm bớt sự lệ thuộc vào Nvidia.
Tầm quan trọng của mảng phần cứng đối với Google còn được nhấn mạnh qua những thay đổi nhân sự cấp cao. Ông Amin Vahdat, kiến trúc sư trưởng đứng sau sự phát triển của hệ thống chip và mạng lưới, vừa được bổ nhiệm làm Giám đốc Công nghệ hạ tầng AI, báo cáo trực tiếp cho CEO Sundar Pichai.
Dù vậy, con đường chinh phục đỉnh cao của Google không hề bằng phẳng. Họ đang phải đối mặt với ‘nút thắt cổ chai’ từ chính các đối tác sản xuất. TSMC – nhà sản xuất chip lớn nhất toàn cầu – hiện ưu tiên năng lực cho Nvidia, khách hàng ‘sộp’ nhất của họ. Thêm vào đó, tình trạng khan hiếm chip nhớ trên toàn cầu cũng là một rủi ro thường trực.
Thách thức còn đến từ các đối thủ sừng sỏ. Các gã khổng lồ điện toán đám mây như Amazon Web Services (AWS) đã tự mình phát triển các dòng chip riêng (như Trainium và Inferentia), khiến họ không mấy ‘mặn mà’ với việc mua chip từ một đối thủ cạnh tranh trực tiếp như Google.
Đã từng có những cuộc tranh luận gay gắt trong nội bộ Google về việc liệu có nên tách mảng TPU thành một đơn vị độc lập để thuận tiện hơn trong việc kêu gọi vốn đầu tư bên ngoài. Dù Google khẳng định chưa có kế hoạch tái cấu trúc, nhưng áp lực phải tăng trưởng ‘thần tốc’ để theo kịp Nvidia là một thực tế không thể phủ nhận.
Google sở hữu vũ khí tối thượng là khả năng tích hợp dọc mạnh mẽ: Họ có mô hình ngôn ngữ lớn Gemini, nền tảng đám mây khổng lồ, và quan trọng nhất là năng lực tự thiết kế chip tối ưu hóa cho phần mềm của chính mình. Những động thái như hợp tác với Fluidstack hay hỗ trợ tài chính cho các công ty chuyển đổi từ khai thác tiền điện tử sang trung tâm dữ liệu (như Hut 8 hay TeraWulf) cho thấy Google đang đặt cược vào một ‘cuộc chơi’ đường dài đầy tham vọng.
Mặc dù Nvidia vẫn đang giữ vị thế thống trị về thị phần và sở hữu một cộng đồng lập trình viên hùng hậu, nhưng sự vươn lên của TPU cùng chiến lược ‘đổi tiền lấy thị phần’ của Google có thể định hình lại toàn bộ cục diện thế giới chip AI chỉ trong vài năm tới. Đối với các startup AI, sự xuất hiện của một lựa chọn hiệu quả và kinh tế hơn Nvidia chắc chắn là một ‘phao cứu sinh’ trong bối cảnh chi phí tính toán ngày càng trở nên đắt đỏ.
Nguồn: Wall Street Journal, Fortune.
