Ẩn mình trong căn nhà truyền thống của Giáo xứ Phú Thượng, phường Hòa Khánh, Đà Nẵng, một chiếc chuông đồng sẫm màu lặng lẽ kể lại câu chuyện phi thường. Ít ai biết, khối kim loại nặng trĩu này, vốn là những khẩu thần công hung tợn, đã được đúc thành biểu tượng của hòa bình từ năm 1887.
Linh mục Marcello Đoàn Minh, Quản xứ Phú Thượng, tiết lộ bối cảnh đầy biến động cuối thế kỷ 19, khi vùng đất này trải qua nhiều xung đột. Sau mỗi cuộc binh đao, đối phương bỏ lại những khẩu đại bác bằng đồng nặng nề. Thay vì biến chúng thành vũ khí chiến tranh, người dân xứ đạo Phú Thượng đã đưa ra một lựa chọn khác, một hành trình đầy gian khổ: gom góp những khối đồng ấy để đúc chuông.
Chuyến hành trình đầy nhọc nhằn đã đưa những mảnh thần công được cắt nhỏ vượt đại dương sang Pháp bằng tàu buôn. Tại đây, chúng được đúc thành chuông bằng kỹ thuật châu Âu tiên tiến thời bấy giờ, rồi lại lênh đênh trở về cảng miền Trung. Đúng vào ngày khánh thành nhà thờ năm 1887, tiếng chuông đầu tiên đã vang lên, mang theo hy vọng và khát vọng hòa bình.
Từ những mảnh kim loại từng gieo rắc chết chóc, một vật thể mới ra đời, không còn mang sát khí, chỉ còn âm thanh ngân vang khắp vùng bán sơn địa Hòa Sơn xưa. Ban đầu là chiếc chuông nặng khoảng 100 kg, sau đó, vào năm 1901, giáo xứ đúc thêm một chiếc lớn hơn, gần 300 kg, tạo thành bộ đôi hòa âm trầm bổng.
Tiếng chuông này không chỉ là âm thanh mà còn là nhịp sống của xóm đạo. Bác sĩ Nguyễn Hoàng Khánh (Bệnh viện Đà Nẵng), một người con của xứ đạo, chia sẻ ký ức tuổi thơ khi tiếng chuông là “chiếc đồng hồ” của làng. Nó báo hiệu giờ ăn trưa, giờ tan tầm, hay giờ đi lễ. Đặc biệt hơn, tiếng chuông còn là lời tiễn biệt người đã khuất – bảy tiếng cho đàn ông và chín tiếng cho phụ nữ – mời gọi mọi người dừng lại cầu nguyện cho linh hồn.
Trên thân chuông, hai dòng chữ La tinh “Gloria in excelsis Deo” (Vinh danh Thiên Chúa trên trời) và “Exuviis Hostium” (Chiến lợi phẩm của quân thù) được đúc nổi đối xứng, cùng với Thánh giá. Đây không chỉ là dấu tích của chiến tranh mà còn là thông điệp mạnh mẽ về sự hòa giải và đức tin. Với cha Marcello Đoàn Minh, việc biến súng thần công thành chuông chính là hiện thực hóa lời Kinh Thánh: “Đúc gươm đao thành cày cuốc” – chuyển hóa công cụ hủy diệt thành phương tiện phục vụ đời sống và đức tin.
Ngày nay, chiếc chuông lịch sử này, từng bị nứt do gõ sai cách, không còn treo trên tháp mà được trân trọng đặt trong nhà truyền thống của giáo xứ, trên giá đỡ gỗ nguyên thủy. Sự hiện diện của nó là lời nhắc nhở rằng hòa bình không tự nhiên mà có, mà là kết quả của lựa chọn không tiếp tục chiến tranh. Suốt 139 năm qua, từ họng súng hủy diệt, chỉ còn tiếng chuông ngân vang về sự sống và hy vọng trên mảnh đất Phú Thượng.
