Thủ đô Hà Nội đang đứng trước ngưỡng cửa của một cuộc ‘đại phẫu’ hạ tầng, nhằm giải quyết triệt để những vấn nạn tồn tại dai dẳng như ô nhiễm, ùn tắc giao thông và đặc biệt là tình trạng ngập úng nghiêm trọng mỗi khi mưa lớn. Trong đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, một giải pháp mang tính đột phá đã được đề xuất: đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống công trình ngầm.
Đồ án phác thảo việc ngầm hóa hơn 40% diện tích đất xây dựng nội đô, bao gồm bãi đỗ xe, giao thông và điểm nhấn là những bể ngầm khổng lồ chứa nước mưa. Mục tiêu là chấm dứt hoàn toàn tình trạng úng ngập.
Theo kế hoạch, một hệ thống bể ngầm ‘ngoại cỡ’ với dung tích lên đến khoảng 125 triệu mét khối sẽ được xây dựng trong giai đoạn 2036-2045. Con số này thực sự ấn tượng khi so sánh với bể ngầm duy nhất đang hoạt động tại phố Nguyễn Khuyến (đi vào sử dụng cuối năm 2021) với dung tích chỉ 2.000 mét khối. Điều đó có nghĩa là bể ngầm mới sẽ lớn gấp tới 62.500 lần bể hiện hành, cho thấy quy mô và tham vọng vượt trội của dự án.
Bên cạnh đó, đồ án cũng không ngừng tìm kiếm các giải pháp bổ trợ như quy hoạch thêm các hồ điều hòa trữ nước, kết hợp trồng rừng và đào hồ lớn tích nước dự trữ tại những khu vực trũng thấp. Thậm chí, việc xây dựng các trạm bơm công suất lớn cũng được ưu tiên để chủ động ứng phó với mưa lớn và ngập cục bộ.
Ý tưởng về bể ngầm khổng lồ không phải là ngẫu nhiên, mà xuất phát từ thực tế thời tiết khắc nghiệt của Hà Nội. Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10, chiếm đến 80-85% tổng lượng mưa cả năm, với những trận mưa lớn vượt xa công suất thiết kế của hệ thống thoát nước hiện tại, gây ngập lụt diện rộng, kéo dài. Các năm gần đây như 2020, 2021, 2024 và đặc biệt là năm 2025 đã chứng kiến nhiều đợt mưa kỷ lục.
Để đẩy nhanh tiến độ khắc phục, Sở Xây dựng đã tham mưu UBND thành phố ban hành 10 quyết định xây dựng công trình khẩn cấp với tổng mức đầu tư gần 5.600 tỷ đồng. Những dự án này đang được ưu tiên triển khai, rút ngắn thủ tục để cơ bản hoàn thành trước mùa mưa bão năm 2026, khẳng định quyết tâm của Hà Nội trong cuộc chiến chống ngập.
