Kể từ ngày thành lập, Đảng Cộng sản Việt Nam đã trải qua 13 kỳ đại hội, mỗi kỳ là một mốc son quan trọng, ghi nhận những thắng lợi, thành tựu và bài học kinh nghiệm quý giá dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, diễn ra từ ngày 26/1/2021 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, Thủ đô Hà Nội, là một sự kiện mang tầm vóc lịch sử, quy tụ 1.587 đại biểu đại diện cho hơn 5 triệu đảng viên toàn Đảng.
Đại hội được đánh dấu bởi sự tham gia của 191 Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, 1.381 đại biểu từ các cấp đảng bộ và 15 đại biểu từ Đảng bộ ngoài nước. Cấu trúc đại biểu đa dạng với 86,01% nam, 13,99% nữ, và 11,03% là người dân tộc thiểu số. Đặc biệt, có sự hiện diện của các Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Nhà giáo ưu tú, Thầy thuốc nhân dân, Thầy thuốc ưu tú, cùng nhiều đại biểu khách mời là các đồng chí lãnh đạo cấp cao, Mẹ Việt Nam Anh hùng, nhân sỹ, trí thức, chức sắc tôn giáo và thanh niên tiêu biểu.
Sự kiện trọng đại này còn nhận được sự quan tâm sâu sắc từ bạn bè quốc tế, với 298 thư, điện mừng từ 149 đảng, 6 tổ chức khu vực và quốc tế, 93 tổ chức hữu nghị, nhân dân, 25 Đoàn ngoại giao và 16 cá nhân từ 92 quốc gia – con số kỷ lục, minh chứng cho uy tín và vị thế ngày càng cao của Việt Nam trên trường quốc tế.
Chủ đề của Đại hội XIII đầy ý nghĩa: “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; khơi dậy ý chí và quyết tâm phát triển đất nước, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phấn đấu để đến giữa thế kỷ 21, nước ta trở thành một nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa.”
Diễn văn khai mạc Đại hội nhấn mạnh trách nhiệm lịch sử to lớn đối với Tổ quốc và dân tộc, không chỉ trong giai đoạn 2021-2025 mà còn cho cả những thập niên tới. Đại hội đã kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XII gắn với đánh giá 35 năm công cuộc đổi mới, 30 năm thực hiện Cương lĩnh 1991, 10 năm thực hiện Cương lĩnh bổ sung, phát triển 2011 và Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 2011-2020. Từ đó, đề ra phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2021-2025, xác định mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Đại hội cũng kiểm điểm toàn diện công tác xây dựng Đảng khóa XII và bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII gồm những đồng chí tiêu biểu về phẩm chất, năng lực, trí tuệ để lãnh đạo đất nước.
Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII khẳng định những thành tựu nổi bật trong 5 năm qua (2016-2021): đất nước phát triển nhanh, bền vững, củng cố niềm tin của nhân dân. Kinh tế duy trì tăng trưởng bình quân 5,9%, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát. Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phòng chống tham nhũng, lãng phí được triển khai quyết liệt, đạt bước đột phá, được nhân dân đồng tình. Quốc phòng, an ninh được củng cố, hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế được đẩy mạnh, nâng cao uy tín và vị thế quốc tế của Việt Nam. Đặc biệt, năm 2020, giữa bối cảnh đại dịch COVID-19, kinh tế Việt Nam vẫn tăng trưởng 2,91%, thuộc nhóm cao nhất thế giới. Sau 35 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, khẳng định cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế chưa từng có.
Với tinh thần “Đoàn kết-dân chủ-Kỷ cương-Sáng tạo-Phát triển”, Đại hội XIII đã đề ra các mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm cho nhiệm kỳ 2021-2026 và tầm nhìn dài hạn:
**Mục tiêu tổng quát:** Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, củng cố niềm tin nhân dân, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, đẩy mạnh đổi mới toàn diện, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, phấn đấu đến giữa thế kỷ 21 trở thành nước phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
**Mục tiêu cụ thể:**
* Đến năm 2025 (kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam): Là nước đang phát triển, có công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt mức thu nhập trung bình thấp.
* Đến năm 2030 (kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng): Là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao.
* Đến năm 2045 (kỷ niệm 100 năm thành lập nước): Trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
**Định hướng các chỉ tiêu chủ yếu về phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2021-2025:**
* **Về kinh tế:** Tăng trưởng GDP bình quân 6,5-7%/năm; GDP bình quân đầu người 4.700-5.000 USD vào năm 2025; đóng góp TFP 45%; năng suất lao động xã hội tăng trên 6,5%/năm; đô thị hóa 45%; công nghiệp chế biến, chế tạo trên 25% GDP; kinh tế số 20% GDP.
* **Về xã hội:** Lao động nông nghiệp 25%; lao động qua đào tạo 70%; thất nghiệp thành thị dưới 4%; giảm nghèo đa chiều 1-1,5%/năm; 10 bác sỹ/30 giường bệnh/1 vạn dân; bảo hiểm y tế 95% dân số; tuổi thọ trung bình 74,5 tuổi; 80% xã đạt chuẩn nông thôn mới (10% kiểu mẫu).
* **Về môi trường:** Tỷ lệ sử dụng nước sạch thành thị 95-100%, nông thôn 93-95%; thu gom, xử lý chất thải rắn đô thị 90%; 92% KCN/KCX có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn; 100% cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng được xử lý; duy trì 42% độ che phủ rừng.
**Nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ Đại hội XIII gồm 6 điểm chính:**
1. Tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đổi mới phương thức lãnh đạo, chống quan liêu, tham nhũng, ‘tự diễn biến’, ‘tự chuyển hóa’, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực, củng cố niềm tin nhân dân.
2. Kiểm soát COVID-19, tiêm chủng đại trà, phục hồi kinh tế-xã hội, đổi mới mô hình tăng trưởng, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, phát triển đồng bộ các khu vực, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số quốc gia, nâng cao sức cạnh tranh kinh tế, hoàn thiện pháp luật sở hữu trí tuệ.
3. Giữ vững độc lập, tự chủ, nâng cao hiệu quả đối ngoại và hội nhập quốc tế, tăng cường quốc phòng, an ninh, xây dựng Quân đội, Công an hiện đại, bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định.
4. Khơi dậy khát vọng phát triển phồn vinh, hạnh phúc, phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam, thực hiện tốt chính sách xã hội, bảo đảm an ninh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống và chỉ số hạnh phúc.
5. Hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách để phát huy mạnh mẽ dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong sạch, vững mạnh, cải cách tư pháp, tăng cường pháp chế, bảo đảm kỷ cương xã hội, tăng cường đại đoàn kết toàn dân tộc.
6. Quản lý chặt chẽ, sử dụng hợp lý, hiệu quả đất đai, tài nguyên, bảo vệ và cải thiện môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, thiên tai.
Đại hội đã thảo luận và thông qua các văn kiện quan trọng như Báo cáo chính trị, Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm (2021-2030), phương hướng, nhiệm vụ 5 năm (2021-2025), Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng, cùng Báo cáo kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII.
Với tinh thần trách nhiệm cao, Đại hội đã bầu ra Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII gồm 200 đồng chí (180 Ủy viên chính thức, 20 Ủy viên dự khuyết). Tại Hội nghị lần thứ nhất, đồng chí Nguyễn Phú Trọng tiếp tục được tín nhiệm bầu giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, và đồng chí Trần Cẩm Tú là Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương.
Sau 7 ngày làm việc khẩn trương và hiệu quả, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã bế mạc vào ngày 1/2/2021, thành công tốt đẹp, sớm hơn gần 2 ngày so với kế hoạch. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh: thành công của Đại hội sẽ cổ vũ mạnh mẽ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân vượt qua mọi khó khăn, thách thức, tận dụng thời cơ, phấn đấu đưa đất nước trở thành một nước phát triển, có thu nhập cao, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Ngay sau Đại hội, các cấp ủy, tổ chức đảng cần phổ biến, quán triệt sâu sắc Nghị quyết và các văn kiện, khẩn trương xây dựng kế hoạch hành động, phát động phong trào thi đua yêu nước để sớm đưa Nghị quyết vào cuộc sống, biến những quyết định của Đại hội thành hiện thực sinh động trong thực tế, với tinh thần “năm sau tốt hơn năm trước, nhiệm kỳ khóa XIII phải tốt hơn nhiệm kỳ khóa XII”.
